Товч тайлбар
Талимон зонхилсон бүлэг алкалоид нь херпес ба томуугийн вирусийн нийлэгжилт ба халдварлалтыг хориглох болон эсийн дархлааг дэмжих өндөр идэвхтэй учир хамрын ханиад, уруулын ба бэлгийн хомхой, салхин цэцэг, бүслэх үлд (могойн яр) зэрэг эмгэгийн үед, мөн үрэвсэл дарангуйлах, микробын эсрэг, дархлаа дэмжих идэвхтэй учир хамрын салст ба арьсан дээр гарсан элдэв үрэвсэл, шарх; шумуул зэрэг шавьжинд хазуулснаас үүссэн улайлт шархыг илааршуулж загатнааг арилган арьсыг нөхөн төлжүүлэх зориулалттай гадуур түрхэн хэрэглэдэг тосон түрхлэг зохион бүтээж хэрэглэх боломжтой. Цаашид энэ бүлэг алкалоидын херпес ба томуугийн вирусийн эсрэг, үрэвсэл дарангуйлах, дархлаа дэмжих, хавдраас урьдчилан сэргийлэх, микробын эсрэг идэвхүүдийг ашиглан бусад биологийн идэвхт нэгдлүүдтэй зохих харьцаагаар хольж буюу дангаар дотуур уух эм, бэлдмэл зохион бүтээх боломжтой юм. Иймд биологийн өндөр идэвхтэй энэхүү талимонин зонхилсон бүлэг алкалоидыг гарган авах оновчтой аргыг боловсруулах шаардлага гарсан. Энгийн буржгарын нийлбэр алкалоидын ихэнх хувь нь павины уламжпалынх байдаг бөгөөд тэдгээр дотор долоон N-оксид алкалоид агуулагддаг. N- оксид алкалоидууд нь вирүсийн эсрэг идэвхээр үндсэн гуравдагч хэлбэртэй алкалоидоос сул байдаг нь судалгаагаар [10] батлагдсан тул N-оксидуудыг ангижруулж идэвх өндөртэй, гуравдагч алкалоидыг нэмэгдүүлсэн нь энэхүү шийдлийн онцлог бөгөөд шинэлэг
тал юм. Энгийн буржгараас бүлэг алкалоид ялгахдаа эхлээд суурийн хүчний харилцан адилгүйгээр ангилан ялгах аргыг ашиглан уусмалын орчинг рН8 болгож талимонин зонхилсон павины уламжлалын бүлэг алкалоид буюу гуравдагч алкалоидуудыг ялгаж авна /алкалоид I/. Дараа нь үлдэгдэл N-оксид зонхилсон дөрөвдөгч алкалоидуудыг ангижруулж, илүү идэвх өндөртэй гуравдагч алкалоидод шилжүүлсний дараа алкалоидуудыг /алкалоид II /ялгаж аван өмнөх /алкалоид I/-тэй нэгтгэснээр талимонин зонхилсон бүлэг алкалоидыг /алкалоид I+ II/ гарган авна. Ангижруулах урвалд давсны хүчлийн орчинд нунтаг цинк, амальгам цинк эсвэл литий алюмогидрид зэрэг аль нэг ангижруулагчийг ашиглана.
Томьёолол:
1. Талимонин зонхилсон бүлэг алкалоидыг Thalictrum simplex L. ургамлаас гарган авах аргын ялгаа нь энгийн буржгар (Thalictrum simplex L.) ургамлаас талимонин зонхилсон гуравдагч бүлэг алкалоидын үндсэн хэсгийг ялгаад (Алкалоид-1), N-оксид агуулсан дөрөвдөгч алкалоидыг ангижруулж илүү өндөр идэвхтэй гуравдагч нийлбэр алкалоидод шилжүүлсний дараа (Алкалоид-2), талимонин зонхилсон бүлэг алкалоидын үндсэн хэсэгтэй нэгтгэнэ.
2. Аргын томьёоллын 1 дүгээрийн ялгаа нь алкалоидын үндсэн хэсгийг ялгахдаа энгийн буржгар (Thalictrum simplex L.) ургамлын нийлбэр алкалоидын хүчлийн уусмалд 25%-ийн шүвтэрийн уусмалыг бага багаар нэмж рН-8 орчинтой болгож ялгаж авна.
3. Аргын томьёоллын 1 дүгээрийн ялгаа нь алкалоидыг ангижруулах урвалд давсны хүчлийн орчинд нунтаг цайр, цайрын амальгам эсвэл лити хөнгөнцагааны гидрид нунтаг зэрэг аль нэг ангижруулагчийг ашиглана.